ประวัติศาสตร์การรับน้องและระบบ Sotus ในประเทศไทย

 

การรับน้องใหม่ในรั้วมหาวิทยาลัย หรือที่ีใครหลายๆ  คนรู้จักกันในชื่อของระบบ "โซตัส" กลายเป็นประเด็นร้อนในสังคมอีกครั้ง หลังจากที่คลิปภาพการรับน้องของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเผยแพร่ออกไป
จนทำให้ใครหลายๆ  คนออกมาแสดงความกังวล โดยส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยกับการรับน้องที่ใช้ความรุนแรง ทั้งทางวาจาและกิริยา อย่างไรก็ตาม ทั้งฝ่ายรุ่นพี่ ที่ถือครองระบบโซตัสไว้กำหราบรุ่นน้อง นับเป็นค่านิยมของสังคมไทย ที่เกิดขึ้นมาจากการรับเอาวัฒนธรรมต่างถิ่น ที่มีต้นกำเนิดมาจากกิจกรรมการละลายพฤติกรรมของนักเรียนโรงเรียนมหาดเล็ก เพื่อละลายพฤติกรรมและสร้างความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน แต่ความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ และการยึดติดค่านิยมการข่มขวัญผู้มีอาวุโสน้อยกว่า ทำให้การรับน้องและระบบโซตัสในสังคมไทย เติบโตและเข็มแข็งจนถึงปัจจุบัน
 
 
   
ทั้งนี้ เพื่อให้เห็นภาพการวิเคราะห์โครงสร้างและมายาคติเกี่ยวกับการรับน้องได้อย่างชัดเจนขึ้น ทางรายการคิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ขอยกบางช่วงบางตอนของบทความเรื่อง 
"การใช้อำนาจข่มเหงเสรีภาพของหนุ่มสาว" ของ พัชณีย์ คำหนัก ซึ่งเ้ป็นนักกิจกรรมรณรงค์สิทธิมนุษยชน ซึ่งเขียนไว้ในเว็บไซต์ประชาไทมานำเสนอ 
 
"ว้ากน้อง ร้องเพลงเชียร์ เต้นรำสนุกสนาน สั่งน้องให้เข้าแถว ยืนตรง นิ่ง นับจำนวนคนที่มาและคนที่ขาด สั่งให้วิ่ง หันซ้ายหันขวาอย่างพร้อมเพรียงกัน สั่งให้นั่งประชุมนิ่งๆ เป็นเวลาหลายชั่วโมง สั่งให้ร้องเพลงดังๆ ที่สุด ตบมือให้ดัง ร้องเพลงหลายๆ รอบให้พร้อมกัน (ทำตามคำสั่ง order) ห้ามคุยกัน ห้ามแสดงความคิดเห็น หรือโต้ตอบการกระทำของรุ่นพี่ ห้ามมองหน้าพี่ ห้ามยิ้ม ห้ามเกา ถ้าไม่ทำตามก็จะมีมาตรการลงโทษเช่น นำตัวไปที่ห้องเรียน ปิดประตูหน้าต่าง ปิดพัดลมให้หมด เพื่อไม่ให้คนภายนอกรู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นในห้อง จากนั้นก็ด่าทอ ตะโกนใส่อย่างบ้าคลั่ง กักตัวไม่ให้ไปไหน กลับบ้านยังไม่ได้จนกว่าจะถึงเวลาสมควร หรือจนกว่าพี่จะพอใจ กลั่นแกล้งสารพัด โดยอ้างว่าเพื่อส่งเสริมความสามัคคี (unity) ในหมู่คณะและความภาคภูมิใจในสถาบัน กิจกรรมระหว่างรุ่นพี่กับรุ่นน้อง (seniority) ข้างต้นจัดขึ้นในช่วงที่กำลังจะเปิดเรียนปีการศึกษาใหม่ถึงการสอบกลางภาคในรั้วมหาวิทยาลัย วิทยาลัยทุกปีจนเป็นประเพณี (tradition) ที่อาจเรียกได้ว่าเป็นฤดูล่าหัวมนุษย์ (ธเนศวร์ เจริญเมือง 2543)
 
 
เบื้องหน้าและเบื้องหลังของกิจกรรมรับน้อง-เข้าห้องเชียร์
 
 
เมื่อมองดูกิจกรรมเหล่านี้อย่างผิวเผินและไม่คิดอะไรมาก จะรู้สึกว่าเป็นกิจกรรมที่คอยดูแลห่วงใย ให้ความช่วยเหลือ (spirit) แก่รุ่นน้องที่จะเข้ามาศึกษาในสถาบันใหม่ให้เกิดความรู้สึกมั่นคง มั่นใจ อบอุ่นที่มีคนมาให้ความสำคัญแก่เขา ไม่รู้สึกเป็นตัวประหลาดมากนักท่ามกลางคนแปลกหน้ามากมาย และรู้สึกเป็นพวกเดียวกันในที่สุด ตรงนี้สามารถวิเคราะห์ได้ว่า ความมั่นคงในจิตใจของนิสิตใหม่หรือความมั่นใจในตัวเองเป็นสิ่งที่ได้มาจากปัจจัยภายนอกหรือได้รับจากบุคคลภายนอก แต่ไม่ใช่สิ่งที่ได้มาจากภายในตัวเองอย่างแท้จริง ดังนั้นขั้นต่อไปจะเป็นอย่างไร รุ่นพี่จะทำอะไรกับนิสิตใหม่เพื่อแลกเปลี่ยนกับการให้ความมั่นคงและความอบอุ่นที่ลงทุนลงแรงไปอย่างมหาศาล และรุ่นน้องจะสูญเสียอะไรไปบ้างเพื่อให้ได้มาซึ่งความมั่นคงและความมั่นใจที่ให้โดยบุคคลอื่น
 
 
เรามาลองพิจารณาและวิพากษ์วิจารณ์กิจกรรมรับน้อง-เข้าห้องเชียร์นี้ซิว่า มันเป็นสิ่งที่มีเจตนาดีหรือซ่อนเจตนาอื่นเอาไว้ ที่ทำให้มันต้องถูกตั้งคำถามไว้มากมาย ถ้ามันเป็นสิ่งที่ดีทำไมถึงมีอะไรชอบกลที่น่าเคลือบแคลงสงสัยด้วย คำถามที่เกี่ยวกับเบื้องหลังของกิจกรรม มีดังนี้
 
 
1.ทำไมนักศึกษามหาวิทยาลัยถึงหลงใหลคลั่งไคล้กิจกรรมรับน้อง ที่ทำให้กิจกรรมนี้เป็นสิ่งที่ดูพิเศษกว่ากิจกรรมของชมรมอื่นๆ ไปได้
 
2.การรับน้อง-เข้าเชียร์ เป็นการสร้างวงจรของการใช้อำนาจเผด็จการใช่ไหม แล้วใครได้ประโยชน์จากกิจกรรม
 
3.ทำไมถึงมีการสังเวยชีวิตนิสิตให้กับกิจกรรมนี้ รวมทั้งความเจ็บปวด ความกดดันและความเครียด เช่น สอบตก เป็นลมหมดสติ นอนเป็นเจ้าหญิงนิทรา เสียชีวิตกลางคัน และไม่สามารถเป็นเหตุผลให้ยกเลิกกิจกรรมดังกล่าวอย่างเด็ดขาด ?
 
4.ความตายของคน 1 คนคุ้มค่าแล้วหรือที่จะแลกกับความสนุกสนานของคนเป็นพันคน แลกกับความสะใจในการใช้อำนาจกลั่นแกล้งผู้อื่นสารพัด และแลกกับความสามัคคีอันจอมปลอม
 
5.การอ้างว่ากิจกรรมเป็นไปเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในหมู่คณะ ความรักที่ให้ต่อกัน การเกื้อกูลกันเป็นการอ้างที่สมเหตุสมผลจริงหรือไม่ เนื่องจากขัดต่อหลักการสิทธิเสรีภาพ
 
 
ผู้เขียนจะขอวิเคราะห์เบื้องหลังที่ทำให้กิจกรรมรับน้องดำรงอยู่มาได้ ในระดับจิตวิทยาเชื่อมโยงกับระดับวัฒนธรรม กล่าวคือการพิสูจน์ว่า อิทธิพลของวัฒนธรรมอำนาจนิยมและสถาบันนิยม (หรือเรียกว่าระบบโซตัส) <1> ที่อยู่เบื้องหลังของกิจกรรมรับน้อง ส่งผลต่อการสร้างบุคลิกภาพของเด็กเยาวชนให้เป็นผู้นิยมอำนาจเผด็จการ อันเป็นพฤติกรรมที่ช่วยให้โครงสร้างทางชนชั้นสูง-ต่ำยังคงอยู่ และทำให้การยึดถือในคุณค่าของเสรีภาพ ความเสมอภาค ความเป็นปัจเจกภาพของคนหนุ่มสาวหดหายไป " 
 
 
 
เนื้อหาเพิ่มเติม และบทความฉบับเต็มอ่านได้ใน  http://www.prachatai.com/journal/2011/06/35384
 
 
นอกจากบทความของคุณพัชณีย์ คุณผู้ชมสามารถติดตามความหมายของระบบโซตัส การวิจารณ์ของคำผกา และความคิดเห็นที่หลากหลายของนักวิชาการเกี่ยวกับการรับน้องได้ ในรายการคิดเล่นเห็นต่างกับ คำผกา ตอน "ประวัติการรับน้องและระบบโซตัสในเมืองไทย" ซึ่งมี 2 ตอน โดยจะออกอากาศในวันอาทิตย์ที่ 19 มิถุนายน และวันที่ 26 มิถุนายนนี้ เวลา 21.30-22.00 น. ทาง Voice TV   
 
 
Produced by VoiceTV
EMBED CODE :

MORE OF KID LEN HEN TANG

การส่งท้ายกับคิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา
การส่งท้ายกับคิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา
รายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ประจำวันอาทิตย์ที่ 29 พฤศจิกายน 2556 ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ที่รายการคิดเล่นเห็นต่าง ที่ดำเนินการโดยคุณ ลักขณา ปันวิชัยและคุณอรรถ บุนนาค ทั้งสองได้นำข้อมูล…
สถาปนิกแห่งความเป็นไทย
สถาปนิกแห่งความเป็นไทย
รายการ คิดเล่นเห็นต่าง กับ คำผกา ประจำวันที่ 22 ธันวาคม 2556 "แม้ชนบทจะดี แต่ก็ต้องพัฒนา ชนบทให้ทันกับโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งชนชั้นที่มีปัญญาจะทำหน้าที่เลือกสรรว่าสังคมไทย…
เมื่อเซ็กส์...กลายเป็นภาระของชีวิต
เมื่อเซ็กส์...กลายเป็นภาระของชีวิต
รายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ประจำวันที่ 15 ธันวาคม 2556 ตอนนี้ญี่ปุ่นกำลังประสบปัญหาที่กลายเป็นวาระแห่งชาติเมื่ออัตราการเกิดของคนญี่ปุ่นมีอัตราการเกิดต่ำลงไปเรื่อยๆ เมื่อผู้หญิง…
ความเป็นไทย...ใน Lonely Planet
ความเป็นไทย...ใน Lonely Planet
รายการ คิดเล่นเห็นต่าง กับ คำผกา ประจำวันที่ 8 ธันวาคม 2556 จากบทความ "เรื่องเล่านักเดินทาง ภาพแทนและดินแดนเอ็กโซติก: การประกอบสร้าง "ไทย" ในหนังสือ Lonely Planet ของ อ.นัทธนัย ประสานนาม…
ลำยองเลี้ยงลูก
ลำยองเลี้ยงลูก
รายการ คิดเล่นเห็นต่าง กับ คำผกา ประจำวันที่ 1 ธันวาคม 2556 กระแสลำยอง และวันเฉลิม ที่เป็นลูกกตัญญู อภิชาตบุตร ในทองเนื้อเก้า ในสเตตัสคุณอรรถบอกว่า ถูกแม่เลี้ยงมาแบบลำยอง ทำไมแม่ถูกมองไม่ดีในสายตาคนอื่น…
ลับ ลวง พราง ข้อสอบโรงเรียนอีตั้น
ลับ ลวง พราง ข้อสอบโรงเรียนอีตั้น
รายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ประจำวันที่ 24 พฤศจิกายน 2556 การจัดเวทีปราศรัยที่ถนนราชดำเนิน ของนายสุเทพ เทือกสุบรรณ และนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ซึ่งเป็นสถานที่ประวัติศาสตร์ ที่มีการสั่งฆ่าคนตาย…
ความขาว การเมือง เชื้อโรค
ความขาว การเมือง เชื้อโรค
รายการ คิดเล่นเห็นต่าง กับ คำผกา ประจำวันที่ 17 พฤศจิกายน 2556 การแสดงคลั่งความขาวของคนไทย ทำให้ผลิตภัณฑ์ ที่บอกว่าทำให้ผิวขาวกระจ่างใสมักจะได้รับการยอมรับจากคนในสังคมมากกว่าคนผิวปกติ…
อาหารเกียวโต... วัฒนธรรมไร้รูป มรดกโลก
อาหารเกียวโต... วัฒนธรรมไร้รูป มรดกโลก
รายการ คิดเล่นเห็นต่าง กับ คำผกา ประจำวันที่ 10 พฤศจิกายน 2556 มารู้จักวัฒนธรรมไร้รูป ที่เป็นมรดกโลกกัน หลังจากที่คุณแขกไปอยู่เกียวโตมา 3 เดือน คราวนี้เธอได้นำเรื่องราวของอาหารญี่ปุ่นมาเล่าสู่กันฟัง…

VOICE TV TWEETS

NEWS PROGRAMMES

VOICE NEWS

video
นวัตกรรมตรวจดาวน์ซินโดรมในครรภ์
รามาธิบดี สำเร็จคิดค้นวิธีหาภาวะดาวน์ซินโดรมของทารกในครรภ์ ราคาถูกกว่าวิธีจากต่างประเทศ เริ่มให้บริการได้เดือนหน้าเป็นต้นไป

VARIETY PROGRAMMES

COZY LIVING

video
ชมพู่..ต่อต้านอนุมูลอิสระ
เชฟจากัวร์จะมารังสรรค์เมนู 'แซลมอลกับซอสซัลซ่าชมพู่ทับทิมจันทร์' โดยมีวัตถุดิบหลักเป็น 'ชมพู่' ซึ่งมีขั้นตอนไม่ยุ่งยาก

ENTERTAINMENT

'อ่ำ-อัมรินทร์' หย่า 'จอย' ปิดฉากชีวิตคู่ 12 ปี ยืนยันไม่มีมือที่ 3
'อ่ำ-อัมรินทร์ นิติพน' ปิดฉากชีวิตคู่ 12 ปี อดีตภรรยานักร้องดังเผยต้องปิดข่าวรักร้าวไว้ถึง 9 เดือน เพราะลูกสาว 'น้องแอลลี่' ขอไว้ ยันไม่มีมือที่ 3 สาเหตุเกิดจากปัญหาหยุมหยิมที่อยู่กันมานานสะสมหนัก
TOP
NOW :